Topraklama Ölçümü: Neden ve Nasıl Yapılır?

Topraklama, elektrik çarpmasına ve cihaz arızalarına karşı görünmeyen bir kalkandır. Ama sadece yapmak yetmez; düzenli ölçülüp raporlanması gerekir. İşte nedeni ve yöntemi.

Topraklama; bir arıza anında kaçak akıma güvenli bir yol sağlayarak insanları elektrik çarpmasından ve cihazları hasardan korur. Kaçak akım rölesi ile birlikte can güvenliğinin temelini oluşturur. Ancak toprak direnci zamanla değişebildiği için, topraklamanın etkinliği periyodik ölçümle doğrulanmalıdır.

Topraklama Neden Ölçülür?

Bir topraklama tesisatının “var olması” tek başına yeterli değildir; düşük dirençli ve etkin olması gerekir. Toprak direnci; zeminin nemine, mevsime, korozyona ve bağlantıların durumuna göre zamanla artabilir.

Yüksek toprak direnci, arıza anında koruma sisteminin doğru çalışmamasına yol açar.
Kaçak akım rölesinin ve sigortaların beklenen sürede açması, iyi bir topraklamaya bağlıdır.
İş yerleri için periyodik topraklama ölçümü ve raporu, iş güvenliği mevzuatı gereği istenir.

Yani ölçüm, “koruma gerçekten çalışıyor mu?” sorusunun tek nesnel cevabıdır.

Toprak Direnci Nasıl Ölçülür?

Ölçüm, özel bir toprak direnci ölçüm cihazı (megger/earth tester) ile yapılır. En yaygın yöntem, yardımcı elektrotlarla yapılan üç uçlu (fall-of-potential) ölçümdür.

Topraklama iletkeni ile referans elektrotlar arasındaki direnç ölçülür.
Ölçüm sonucu ohm (Ω) cinsinden kaydedilir ve kabul değeriyle karşılaştırılır.
Sonuçlar bir topraklama ölçüm raporunda belgelenir.

Topraklamanın nasıl tesis edildiği konusunda topraklama nasıl yapılır? yazımızda ayrıntı bulabilirsiniz.

Ölçüm Periyodu ve Kabul Değerleri

Topraklama ölçümü tek seferlik değildir; düzenli tekrarlanır:

İş yerlerinde topraklama tesisatı genellikle yılda bir ölçülüp raporlanır (uygulamaya göre değişebilir).
Kabul edilebilir direnç değeri, tesisin türüne ve koruma sistemine göre belirlenir; genel amaçlı tesisatlarda düşük ohm değerleri hedeflenir.
Değer yüksek çıkarsa; ek topraklama çubuğu, bağlantı iyileştirme veya iletken yenileme gerekebilir.

Ölçüm ve raporlamayı, gerekli iyileştirmelerle birlikte tek elden yapıyoruz. Kaçak akım koruması için kaçak akım rölesi ve yıldırım için parafudr/paratoner yazılarımız da tamamlayıcıdır.

SIKÇA SORULANLAR

Topraklama Ölçümü — SSS

Topraklama ölçümü ne sıklıkla yapılmalı?

İş yerlerinde topraklama tesisatının genellikle yılda bir ölçülüp raporlanması istenir; bazı riskli tesislerde bu daha sık olabilir. Düzenli ölçüm, korumanın etkinliğinin sürdüğünü belgeler.

Topraklamam var ama ölçtürmedim, sorun olur mu?

Olabilir. Toprak direnci zamanla (kuraklık, korozyon, gevşeyen bağlantılar) artabilir ve topraklama etkisini yitirebilir. Ölçüm yapılmadan topraklamanın gerçekten koruduğundan emin olunamaz. Ayrıca iş güvenliği açısından rapor istenir.

Topraklama direnci yüksek çıkarsa ne yapılır?

Genellikle ek topraklama elektrotu eklemek, bağlantıları iyileştirmek veya iletken kesitini/güzergâhını düzenlemek gerekir. Ölçüm sonrası gerekli iyileştirmeyi yaparak değeri kabul sınırına indiriyoruz.

Topraklama ölçümü ve raporunu siz veriyor musunuz?

Evet. Toprak direnci ölçümünü yapar, sonucu raporlar ve gerekiyorsa iyileştirme çalışmasını gerçekleştiririz. Ankara ve Başkent OSB'deki işletmeler için periyodik ölçüm hizmeti sunuyoruz.

İLGİLİ İÇERİKLER